Je zou verwachten dat als er dan toch iets compleet belachelijks moet worden verzonnen over ‘een instrument om aardstralen te meten’, men met iets geestigers op de proppen zou komen dan een stok. Waarom niet een opgezette dashond of een krokant gebakken spekzwoerd?

Het had gekund, want de bewuste aardstralen zijn ook maar een verzinsel.

Maar nee, een wichelroede is een stok, een twijg, een gebogen kapstok of iets wat erop lijkt, waarmee zogenaamde aardstralen kunnen worden getraceerd – hypothetische, niet-wetenschappelijk waarneembare straling die als een soort mystiek krachtveld de aarde zou bedekken en invloed zou uitoefenen op alles wat er leeft – waarmee vervolgens ondergronds water, metaal, begraven schatten, olie, verdwenen mensen, golfballen, enzovoort zouden kunnen worden gelokaliseerd. Ook pendelaars, die met een metalen bolletje aan een draad boven een landkaart pendelen, behoren tot de categorie aardstraal-believers.

De Vlaming Rik Capelle uit Ardooie richtte zelfs de Vlaamse School voor Wichelroedelopen op. Let op: om te leren wichelroedelopen hebt u maar liefst vijftien uur les nodig. En dit zegt die Capelle over aardstralen: ‘Er bestaat ook een bodemstraling (aardstralen) boven ondergronds stromende wateraders. Hoe deze ontstaat, is nog niet definitief verklaard. Er zijn onderzoekers die denken dat het hier om een reflectie van kosmische stralingen gaat, anderen denken dat het om diffuse (ongeordende) stralingen vanuit het binnenste van de aarde gaat, die door de ondergrondse wateraders worden gebundeld en van daaruit loodrecht door het aardoppervlak heen dringen.’

Wij denken, nee, we weten wel zeker dat deze aardstralen zich vooral in het hoofd van de betrokkene bevinden…

Helaas hebben nog wel meer mensen last van aardstralen. In 2010 kon in Amsterdam door aandeelhouders en beursbeleggers een cursus wichelroedelopen worden gevolgd. Op zoek naar alternatieve beleggingsstrategieën werd voormalig beleggingsanaliste Herma Koornwinder uitgenodigd, die kwam vertellen dat wichelroedes bij Egyptische piramides en Engelse graancirkels op hol slaan. Met die kennis zou men vast zijn voordeel kunnen doen op de beurs. Deelnemers aan de cursus meldden achteraf echter dat ze nog geen stap dichter bij de geheimen van de beurs waren gekomen.

In de jaren zeventig beweerde de Limburger Gust Vervloet dat hij met gebruikmaking van zijn wichelroede en een van Arsène Goedertiers schetsen (Goedertier is de dief van het Lam Gods-paneel De rechtvaardige rechters, dat nooit is teruggevonden) had ontdekt waar het vermiste paneel zich bevond: achter een zuil in Sint-Baafs. Gust was zeker van zijn zaak en verklaarde achter de zuil in kwestie getast te hebben en daar het paneel achter een marmeren plaat te hebben gevoeld. Toen die plaat werd weggebroken, bleek dat er niets achter verborgen zat. Gust was in alle staten: ‘Het is weggehaald!’ schreeuwde hij. ‘Het moet nu in het bezit zijn van het bisdom Gent of een vooraanstaande katholieke familie.’ Hij moet het misschien nog eens proberen met een krokant gebakken spekzwoerd.

In mei 2009 viel er een primeur te scoren op de Amsterdamse Wallen: voor het eerst in de geschiedenis konden toeristen de Wallen verkennen met een wichelroede. Bedrijven die eens iets anders wilden, konden zich voor een ‘energetische ontdekkingstocht’ aanmelden. De wichelroede zou daarna diensten kunnen bewijzen bij het bezoek aan een prostituee. Hoe dat in zijn werk ging, hebben we niet kunnen achterhalen (kon men via een wichelroede de beste prijs-kwaliteitsverhouding vinden?). In elk geval, veel succes moet de rondleiding niet hebben gekend. Op de website van de organisator wordt de wichelroedetoer niet meer aangeboden.

In 2009 werd de West-Vlaamse arts Patrick Van Eeghem veroordeeld, omdat hij zowel in zijn kabinet in Kortrijk als in een kliniek in Roosdaal een wichelroede gebruikte om diagnoses te stellen. Hij zou ook chemotherapie ontraden hebben aan terminaal zieke kankerpatiënten, omdat chemo volgens hem puur gif is. In Nederland werd hij levenslang geschorst wegens bedrog van het ergste soort, maar in zijn privépraktijk in Kortrijk was (is?) hij nog wel aan de slag. Opnieuw was men in Nederland nuchterder dan in Vlaanderen.

Patiënten en ex-medewerkers van Van Eeghem getuigden dat er consultaties en behandelingen plaatsvonden waarvoor steeds contant diende te worden betaald en waarvoor geen betaalbewijs werd uitgeschreven. Sommige patiënten werden ook aangespoord om dure medicijnen te kopen waarvoor geen recept werd gegeven. Een lucratieve business dus. Geld uit de zakken der goedgelovigen vissen blijft nu eenmaal het voornaamste doel van dergelijke charlatans.

Net zoals de verhalen van de andere oplichters wijst het geval-Van Eeghem op een breder maatschappelijk vraagstuk. We leven in een maatschappij waar allerlei informatie vlot en snel beschikbaar is via internet, sociale media, televisie, radio, en tientallen andere middelen. Het bedrog van wichelroedes, astrologen, Feng Shui-meesters en andere metafysische rommel is al meermaals bewezen. Tien minuten websurfen volstaat in de meeste gevallen om over welk onderwerp ook nuchtere, heldere en wetenschappelijke informatie te vinden. En tóch blijven mensen in al deze nonsens geloven. Wij beginnen te vermoeden dat Darwins evolutieleer aan het sputteren is.

Afijn, weet dat de energieën van het universum ons als gidsen hebben aangeduid om u deze blijde boodschap te verkondigen. Kniel en spijs heel gul onze bankrekening!

En als u ons nu even wilt verontschuldigen, we moeten een dashond naar de taxidermist brengen.

Oorspronkelijk verschenen in mijn boek: Vergaat de wereld in 2012?