Mythes en leugens ontkracht
Mijn horoscoop voorspelt mijn toekomst
Dat er mensen zijn die daadwerkelijk geloven dat de positie van de planeten invloed heeft op ons bestaan en dat de stand der sterren ons dus iets kan leren over wat er binnenkort in ons leven te gebeuren staat, is niet zo verwonderlijk. Gedurende de geschiedenis heeft de mens voortdurend geprobeerd om de toekomst te voorspellen. 33.000 jaar geleden voorspelde de cro-magnonmens de toekomst aan de hand van botjes. De Grieken en Romeinen waren wat creatiever: ze deden voorspellingen aan de hand van de vlucht van vogels, de ingewanden van geofferde dieren, het opgooien van voorwerpen, enzovoort. Later werden handen gelezen, werden theeblaadjes bestudeerd, werd in kristallen bollen gekeken en werden tarotkaarten gelegd. Maar geen enkele andere vorm van toekomstvoorspellerij is zo hardnekkig populair gebleven als de astrologie.
Astrologie is ontstaan in Mesopotamië (ongeveer waar nu Irak is). Het is de – bij gebrek aan een beter woord – studie van het verband tussen mensen, sterren en planeten. Astrologen gaan ervan uit dat de stand van de planeten op het moment van iemands geboorte iets zegt over zijn karakter. Wetenschappelijk bewijs voor deze boude veronderstelling is nog nooit gevonden. Zelfs geen aanzet tot wetenschappelijk bewijs. Men zou evengoed kunnen beweren dat de menstruatiecyclus van de eland invloed heeft op de mens, daar is ook geen enkele wetenschappelijke basis voor en dat zou in vergezochtheid nauwelijks verschillen. Maar dat klinkt niet zo romantisch, dus daar vindt een mens niet zo snel volgelingen voor.
Begin 2011 stond de astrologische wereld heel even op z’n kop. Wat astronomen en sceptici al veel langer wisten, kwam plotseling wereldwijd in het nieuws: er zijn geen twaalf maar dertien sterrenbeelden. Het sterrenbeeld Slangendrager (29 november tot 17 december) werd door astrologen steevast over het hoofd gezien. De reden: de Babyloniërs die de astrologie in de vaart der geschiedenis opstuwden, vonden het tellen op basis van het priemgetal 13 veel te lastig; 12 was een veel makkelijker getal, want deelbaar door 2, 3, 4 en 6.
Astrologen kwamen al snel met een prachtige ad-hocverklaring aanzetten voor hun onmiskenbaar verkeerde aanpak gedurende al die jaren: ze beweerden zich niet op de twaalf sterrenbeelden te baseren zoals de Babyloniërs, maar op de seizoenen. Jaja…
Vijf jaar eerder, in 2006, moest het geloof in de astrologie ook al een ferme klap incasseren. Een Duits-Deens onderzoeksteam onderzocht bij niet minder dan 15.000 Amerikanen de relatie tussen hun sterrenbeeld en hun persoonlijkheid en intelligentie. Er werd uiteraard geen enkel verband gevonden.
Twee jaar daarvoor, in 2004, werd voor de zoveelste keer aangetoond dat het geloof in de astrologie net zozeer steek houdt als het geloof in op eenhoorns rijdende Sinterklazen. Toen vergeleek een Vlaams team psychologen de resultaten van 38.507 personen die een psychologische test hadden ondergaan, wat de onderzoekers een beeld van de persoonlijkheid van de deelnemers opleverde. De resultaten werden vergeleken met hun geboortedata. Er bleek geen enkel verband te bestaan tussen geboortedatum en temperament, karakter of persoonlijkheid. Het is evenmin van invloed op uw persona of u in de winter, zomer, herfst of lente bent geboren.
We kunnen hier blijven herhalen dat astrologie je reinste bullshit is tot we blauw zien, denken dat we Sonia heten en er rozenblaadjes uit onze neus vallen, maar dat haalt niets uit. Mensen willen geloven wat ze willen geloven en het geloof in astrologie is bij sommigen bijna religieus te noemen.
Van hardnekkige believers is bekend dat ze zich niet door rationele argumenten van hun stuk laten brengen. Zelfs niet als ze gestudeerd hebben en beter zouden moeten weten. Ten bewijze: in mei 2011 werd bekend dat de toen machtigste vrouw van Nederland, Neelie Kroes, veelvuldig gebruikmaakte van astrologen om haar te helpen bij zowel zakelijke als persoonlijke beslissingen. Met de mysterieuze Amsterdamse astrologe Lenie Drent zou ze zelfs dagelijks contact hebben gehad. Ouch.
Mevrouw Kroes staat zeker niet alleen met haar geloof in de sterren. Ook van andere hooggeplaatsten, zoals koningin Juliana, François Mitterrand, Charles De Gaulle en Ronald Reagan, is bekend dat ze menselijke dobbelstenen raadpleegden. Reagan tekende in 1987 een non-proliferatiepact met de Sovjets. Hij nam die cruciale beslissing op aanraden van een astrologe. Reagan maakte trouwens van astrologie een erkend beroep.
Nog een markant voorbeeld: generaal Than Shwe, de militaire leider van het Aziatische land Myanmar, besloot in 2006 de hoofdstad van zijn land te verhuizen van Rangoon naar Pyinmana, ruim 400 kilometer verderop. Zijn astroloog had namelijk voorspeld dat zijn regime zou vallen als hij dat niet deed.
En het houdt niet op. Ook de Britse oorlogspremier Winston Churchill zocht advies in de sterren. Tijdens de Tweede Wereldoorlog richtte hij een overheidsdienst op die met behulp van astrologie de oorlogsstrategie van Hitler moest doorgronden. Al werd dat angstvallig geheimgehouden tot na Churchills dood.
Astrologie is ook bijzonder populair in het voetbal: Raymond Domenech, bondscoach van het Franse elftal, maakte zijn selectie voor het WK in 2006 op basis van het sterrenbeeld van de spelers. Hij wilde geen schorpioenen in zijn elftal, omdat die volgens de astrologie de eigenschap zouden hebben elkaar te elimineren.
Soms leidt het irrationele geloof in astrologie tot ronduit schrijnende toestanden. In april 2011 heeft een Chinese oma haar pasgeboren kleinzoon gedood, omdat hij volgens haar het verkeerde sterrenbeeld had. Volgens een waarzegster zou het kind vast en zeker problemen in de familie veroorzaken, omdat zijn sterrenbeeld niet bij dat van de familieleden paste. Wanneer wij zoiets lezen, denken we aan de woorden van wijlen comedian Bill Hicks: ‘De mens is niets meer dan een virus met schoenen.’
In 2009 klaagde de Britse actrice Lindsay Lohan over haar persoonlijke problemen, waardoor ze volgens haar alle kansen op goede rollen miste. Lindsay klaagde ook over haar turbulente liefdesleven. Dat is volgens de actrice te wijten aan haar sterrenbeeld. ‘Ik ben een kreeft, wat wil zeggen dat ik heel moederlijk en emotioneel reageer. Voor een relatie is dat vaak erg nadelig.’ Terwijl iedereen weet: dat juffrouw Lohan geen deugdelijke rollen krijgt aangeboden, komt omdat ze een C-actrice is en dat ze geen bevredigende relatie in stand kan houden komt omdat ze nu eenmaal een del is. Ja, we beseffen dat dit enigszins cru overkomt, maar we kunnen er niets aan doen: we baseren ons nu eenmaal op waarneembare feiten en niet op de stand van Jupiter ten opzichte van Mercurius.
Het is trouwens niet altijd de geboortedatum die telt voor astrologen. Wie dacht dat hij bij de Amerikaanse waarzegster Jacqueline Stallone – moeder van Sly – alleen zijn geboorteakte moet laten zien, heeft het mis. Bij Jacqueline moet de broek naar beneden, want zij beweert dat de vormen en de spieren van het achterwerk alles vertellen over uw persoonlijkheid en uw toekomst. De linkerbil staat volgens haar voor de rechterhersenhelft en zou iets vertellen over onze intuïtie en emotionele intelligentie. De rechterbil zou gelinkt zijn aan de linkerhersenhelft en dus aan kennis en rede. Jacqueline maakt het haar klanten niet moeilijk. Men hoeft slechts een foto van zijn achterwerk op te sturen en 125 euro op haar rekening te storten. In ruil daarvoor krijgt u een verslag van de signalen die uw derrière uitstralen en een concrete voorspelling voor liefde en carrière. Wij konden het niet weerstaan en stuurden een foto van onze reet. Mevrouw Stallones vonnis: ‘Jullie hebben een mooie toekomst achter de rug…’
Oorspronkelijk verschenen in mijn boek: Vergaat de wereld in 2012?