De lijkwade van Turijn is een geweven doek van ongeveer 4,3 meter lang en ruim 1 meter breed waarop men de beeltenis van een man kan ontwaren. In werkelijkheid staan er twee afbeeldingen op: een menselijke voor- en achterkant, waarbij de hoofden elkaar raken in het midden. Heel wat mensen geloven dat dit de doek is waarin het lichaam van Christus werd gewikkeld.

Wetenschappers kregen in het verleden zelden of nooit de kans om de lijkwade van Turijn aan een nader onderzoek te onderwerpen. Pas in 1988 gaf het Vaticaan toestemming aan drie onafhankelijke instellingen om de lijkwade te dateren: de universiteit van Oxford, de universiteit van Arizona en het Zwitserse Federale Instituut voor Technologie. Alle drie dateerden ze de oorsprong van het doek ‘ergens in de middeleeuwen, rond 1350’.

De lijkwade is dus geen tweeduizend jaar oud. Maar de believers leggen zich daar niet zomaar bij neer. Ze vertellen dat de lijkwade in de middeleeuwen bij een brand is beschadigd… de koolstofdatering zou dus eigenlijk een datering van de brand zijn, niet van de lijkwade zelf. Een andere uitleg is: de datering was foutief vanwege de vele bacteriën in de huidige lucht. Allemaal nonsens die wetenschappelijk op geen enkele manier steek houdt.

Anderen zeggen dat het om een kopie van de echte lijkwade gaat. Er zijn nog diverse andere beweringen en argumenten die echter allemaal zijn ontkracht. Ontroerend hoe sommigen hun best doen en zich in allerlei bochten wringen om de wereld ervan te overtuigen dat het hier om een stuk stof van tweeduizend jaar oud zou gaan waarin ooit de zoon Gods heeft gelegen, terwijl we hier duidelijk te maken hebben met een tafellaken uit de middeleeuwen waar iemand mee heeft zitten knoeien.

In 2009 werd bekendgemaakt dat de lijkwade enkele, zij het nauwelijks zichtbare Aramese letters zou bevatten. Na Christus raakte het Aramees in verval, dus dit zou erop kunnen wijzen dat de lijkwade ouder is dan de wetenschap ontegenzeglijk en glashelder aantoont. De belangrijkste termen in bovenstaande zinnen zijn ‘nauwelijks zichtbare’, ‘zou’ en ‘glashelder aantoont’.

Nog later werd zelfs plotseling een hele tekst op de lijkwade ontdekt. Het geschrift, dat een mengelmoes van Aramees, Grieks en Latijn zou zijn, zou de woorden ‘Jesus Nazarene’ bevatten en verwijzen naar de doodstraf van Christus. Ja, er is blijkbaar nogal wat gekladderd op die lap stof. En let u vooral weer op het gebruik van ‘zou’… Maar het feit dat er enkele woorden in een uitgedoofde taal op het doek zouden staan – en zelfs dát staat ter discussie – betekent niet dat die tekst per definitie tweeduizend jaar geleden werd geschreven. Zo stom waren die middeleeuwers – die, neem dat maar van ons aan, de doek tenslotte hebben gefabriceerd – nu ook weer niet dat ze dat niet zelf hadden kunnen bedenken.

En daar zijn ze weer: de nazi’s. Volgens verklaringen van een Italiaanse monnik was Hitler bezeten van de lijkwade en probeerde hij met alle mogelijke middelen het doodskleed in handen te krijgen. Het Vaticaan en de Italiaanse koninklijke familie zouden er volgens de legende alles aan hebben gedaan om het relikwie, dat de afbeelding van het gezicht van Jezus zou bevatten, te verbergen. Dat gebeurde in een benedictijnenklooster in het zuiden van Italië. We hebben zo langzamerhand het gevoel dat de nazi’s er elke keer bij worden gehaald om een vleugje ernst aan de legende te verlenen: als de nazi’s het met alle geweld wilden, dan moest het wel waar én waardevol zijn.

Onzin.

Een recente theorie over de herkomst van de lijkwade komt van twee Britse onderzoekers, Lynn Picknett en Clive Prince, die aanvoeren dat de afbeelding op de lijkwade wel eens de eerste poging tot fotografie zou kunnen zijn. En dat op de lijkwade niet de afbeelding van Jezus staat, maar wel die van de maker van de ‘lijkwade’: niemand minder dan Leonardo Da Vinci. Leonardo, die geen hoge pet op had van het geloof, zou met de vervalsing de kerk een hak hebben willen zetten. Mooie theorie, maar Da Vinci werd pas in 1452 geboren, terwijl de lijkwade al in de veertiende eeuw tentoon werd gesteld.

In 2012 verscheen een boek van kunsthistoricus Luciano Buso. Op de lijkwade ontdekte hij niet alleen de handtekening van Giotto, een van de beroemdste Italiaanse renaissanceschilders, maar ook het getal 1315, dat voor hem staat voor het jaar 1315. En dat komt goed overeen met de C14-datering van de wetenschap.

Maar ondanks de wetenschappelijke datering laat de goedgelovige mens zich niet tegenhouden: in de eerste weken dat de mythische lap stof tentoon werd gesteld (in 2010), kwamen niet minder dan twee miljoen gelovigen de lijkwade bekijken.

Als we zien met hoeveel gemak de katholieke kerk mensen zalig en heilig verklaart en hoe makkelijk ze wonderen uit het verleden erkent, dan lijkt het ons veelzeggend dat ze nog nooit de echtheid van de lijkwade heeft erkend.

Gelukkig zijn er nog tal van andere – op en top authentieke – memorabilia van onze lieve heer Jezus te vinden. Zo is in Brugge een spatje van zijn bloed bewaard gebleven.

Twee andere, tot de verbeelding sprekende, voorbeelden voor de geïnteresseerde lezer: zijn zweetdoek (84 bij 53 cm, bevat bloedvlekken en ‘andere lichaamsstoffen’, te bezichtigen in Oviedo, Spanje) en zijn voorhuid – we kid you not! Afmetingen onbekend, in 1984 verdwenen in het Italiaanse Calcata. Iemand gezien?

Oorspronkelijk verschenen in mijn boek: Vergaat de wereld in 2012?