Aloë vera wordt in het Westen steeds vaker als een ware wonderplant aangeprezen. De afgelopen jaren was de publiciteit rond aloë vera niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Het zou dan ook een eeuwenoude geneeskrachtige plant voor inwendig én uitwendig gebruik zijn die naar verluidt zowel bij Cleopatra en Alexander de Grote als bij Mahatma Ghandi op veel bijval kon rekenen.

In 2008 ontdekten Congolese boeren dat aloë vera in talrijke Chinese ‘wondermiddeltjes’ werd gebruikt en ze zagen hun kans schoon om een graantje mee te pikken van het succes. Sindsdien wordt de geneeskrachtige plant massaal geteeld rond Beni, in de noordelijke provincie Kovu. De producenten verwerken de bladeren tot cosmetica, siroop en sap en dringen daarmee vlot hun Chinese concurrenten van de markt.

Zelfs een organisatie als Oxfam laat zich in de luren leggen en verkoopt lustig producten met aloë vera, al menen we dat daar eerder de fair trade-filosofie dan geloof in de werking van het product aan ten grondslag ligt.

Men kan zich nauwelijks voorstellen waarvoor deze vermeende wonderplant, die – hm… hoe zou dat komen? – vooral door alternatieve genezers wordt gepromoot, zoal goed zou zijn. Een greep uit het gulle aanbod: verbetering in het geval van de ziekte van Crohn, diabetes en kanker, genezing van schaaf- en brandwonden, aambeien, acne, bronchitis, chronische vermoeidheid, fibromyalgie, migraine, bevorderlijk voor ‘remming van tumoren’ en, o ja, extracten van de aloë vera kunnen mogelijk helpen om een besmetting met Eimeria maxima (coccidiose-parasieten) te bestrijden bij vleeskuikens!

Maar klopt dit allemaal wel? Wat is er nu eigenlijk van waar?

Wel, bij de aloë vera plant dient om te beginnen onderscheid te worden gemaakt tussen het sap en de gel van de plant.

De gel is een soort zalf die bij uitwendig gebruik inderdaad oppervlakkige wondjes helpt genezen. Die genezende werking – hoe miniem ook – treedt slechts op indien de gel kersvers is. Met andere woorden: men dient de plant in huis te hebben. Verzorgende producten met aloë vera kopen heeft dus absoluut geen zin, want wanneer men ze gebruikt, is de (licht) genezende werking al lang verdwenen.

Ook de cosmetische industrie maakt de afgelopen tijd gretig gebruik van het etiket ‘met aloë vera’. Het verleent hun producten een groen tintje en de vermeende verzorgende werking is ook meegenomen – vooral om de prijs op te drijven. Maar dure cosmetica ‘met aloë vera’ of ‘aloë vera-extract’ kopen is in elk geval zonde van het geld. U koopt tenslotte geen cosmetica om wondjes te genezen en áls u dat al zou doen, dan is de hoeveelheid werkende stof meestal zó gering dat het effect, mocht het er al zijn, zo goed als nihil is.

De werking van aloë vera-gel bij uitwendig gebruik is dan ook nooit wetenschappelijk aangetoond.

Van alle toepassingen van de gel voor inwendig gebruik kan op z’n best worden gezegd dat er geen enkel wetenschappelijk bewijs voor is. Het gaat hier om zuivere fantasie, beter bekend onder zijn alias ‘kwakzalverij’.

Dan is er nog het sap van de plant. Dat is een zeer, zéér drastisch laxeermiddel dat zeker niet voor alledaags gebruik is geschikt. Het werd al in het oude Egypte gebruikt, maar is nu als laxeermiddel achterhaald. We kunnen het ook moeilijk een voedingssupplement noemen, want het is eerder een paardenmiddel tegen constipatie, ook al wordt het zelfs voor paarden niet meer gebruikt. De arme knollen krijgen er immers krampen van in de ingewanden. Niet onbelangrijk: mensen en dieren kunnen er bij langdurig gebruik kanker aan de dikke darm aan overhouden.

De enige wetenschappelijk bewezen werking is dus die van superlaxeermiddel. Er zijn wel indicaties dat aloë vera zou kunnen helpen bij bepaalde huidziekten, maar dat is vooralsnog een veronderstelling. Meer onderzoek is nodig. Voor de rest is er geen gram bewijs van enige werking. Er is dus geen enkele reden om aan te nemen dat welke aandoening ook zal verbeteren door gebruik van aloë vera. Als wij een klein wondje hebben, dan kiezen we in elk geval voor een eenvoudige wondzalf. We laten de voor de darmen niet ongevaarlijke wonderplant aloë vera sowieso liever met rust.

Eigenlijk is aloë vera zo’n beetje de Marseillezeep uit de alternatieve hoek. Die kolerezeep zit de afgelopen jaren in zowat alle schoonmaakproducten, waarbij de fabrikant niet aarzelt om dat met enige trots op het etiket te vermelden: ‘Nu ook met Marseillezeep!’ Luister eens: wij zijn al in Marseille geweest en we kunnen niet zeggen dat iedereen daar met een smetteloze, oogverblindend witte garderobe kan uitpakken. De pot op met jullie Marseillezeep. En als dat niet lukt: neem een paar druppels aloë vera-sap.

Oorspronkelijk verschenen in mijn boek: Vergaat de wereld in 2012?